Mụn Nang Là Gì? Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị Hiệu Quả

Ngày cập nhật: 29/06/2025

Mụn nang là một dạng mụn viêm nặng, hình thành sâu dưới da và thường gây đau đớn, khó chịu cho người bệnh.

Theo nghiên cứu của Bộ Y Tế, khoảng 15% dân số gặp phải tình trạng mụn nang, đặc biệt là nhóm thanh thiếu niên và người trưởng thành trẻ tuổi.

Nguyên nhân hình thành mụn nang rất đa dạng, phổ biến nhất là rối loạn hormone, tăng tiết bã nhờn, tế bào chết tích tụ dưới da, vi khuẩn Propionibacterium acnes, di truyền…

Để điều trị mụn nang, bạn có thể tự thực hiện tại nhà thông qua việc làm sạch da hằng ngày, chườm ấm/ chườm lạnh mụn và dùng các nguyên liệu tự nhiên bôi vào vùng da bị mụn.

Ngoài ra, có thể áp dụng các cách điều trị mụn hiệu quả, nhanh chóng và an toàn hơn bằng y khoa như uống thuốc, bôi thuốc, ánh sáng sinh học, laser, phi kim.

Để hiểu rõ hơn mụn nang là gì, nguyên nhân và các cách điều trị mụn hiệu quả, đừng bỏ qua bài viết sau nhé!

Mụn Nang Là Gì?

Mụn nang là những nốt mụn có hình dạng lớn, nằm sâu trong da, đỏ và dây đau. Mụn xuất hiện khi xảy ra khi lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi sự kết hợp của bã nhờn dư thừa và tế bào chết. Điều kiện này tạo môi trường lý tưởng cho sự phát triển của vi khuẩn Propionibacterium acnes, dẫn đến viêm nhiễm sâu dưới da, hình thành các khối u cứng, đỏ.

Đặc điểm của mụn nang:

• Nốt mụn cứng, đỏ, đau nhức, có thể gây sốt, mệt mỏi.
• Kích thước lớn hơn mụn thông thường, thường có đường kính từ 5-10mm.
• Thường xuất hiện ở vùng mặt, lưng, ngực, vai.
• Có thể để lại sẹo rỗ, thâm sau khi khỏi.

Quá trình hình thành mụn nang:

• Bít tắc lỗ chân lông: Bã nhờn, tế bào chết và vi khuẩn tích tụ lại, làm bít kín lỗ chân lông.
• Viêm nhiễm: Vi khuẩn xâm nhập vào nang lông gây ra viêm nhiễm.
• Hình thành nang mủ: Hệ thống miễn dịch của cơ thể phản ứng lại bằng cách tạo ra các tế bào bạch cầu để tiêu diệt vi khuẩn, dẫn đến hình thành nang mủ.
• Mụn nang xuất hiện: Nang mủ lớn dần và xuất hiện trên bề mặt da.

Lưu ý: Mụn nang có thể để lại sẹo nếu không được điều trị đúng cách. Vì vậy, khi xuất hiện mụn nang, bạn nên đến gặp bác sĩ da liễu để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Nguyên Nhân Hình Thành Mụn Nang

Có rất nhiều nguyên nhân hình thành mụn nang, có thể kể đến như rối loạn hormone, tăng tiết bã nhờn, da tích tụ nhiều tế bào chết, vi khuẩn, di truyền…

1. Rối loạn hormone

Sự thay đổi nồng độ hormone, đặc biệt là hormone androgen trong giai đoạn dậy thì, thai kỳ hoặc chu kỳ kinh nguyệt có thể kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, dẫn đến sự hình thành mụn.

Theo nghiên cứu của American Academy of Dermatology, khoảng 80% trường hợp mụn nang, liên quan đến sự tăng sản xuất androgen.

2. Tăng tiết bã nhờn

Tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, sản xuất lượng dầu dư thừa là nguyên nhân chính dẫn đến tắc nghẽn lỗ chân lông và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn gây mụn phát triển. Nghiên cứu cho thấy 60% bệnh nhân mụn có tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn bình thường.

3. Tích tụ tế bào chết

Quá trình tái tạo tế bào da diễn ra không hiệu quả, dẫn đến sự tích tụ tế bào chết trên bề mặt da. Kết hợp với bã nhờn, chúng tạo thành các nút bít tắc lỗ chân lông, gây viêm và hình thành mụn.

4. Vi khuẩn

Propionibacterium acnes là vi khuẩn thường cư trú trên da. Khi gặp điều kiện thuận lợi như môi trường thiếu oxy, giàu chất béo, vi khuẩn này sẽ sinh sôi mạnh mẽ, gây viêm nhiễm. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mật độ vi khuẩn P. acnes trên da của người bị mụn nang cao hơn đáng kể so với người bình thường.

5. Di truyền

Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành mụn nang. Nếu trong gia đình có người mắc mụn, nguy cơ bạn bị mụn cũng tăng lên. Theo ước tính, khoảng 40-50% trường hợp mụn trứng cá có liên quan đến yếu tố di truyền.

6. Chế độ ăn uống và lối sống

Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao, thực phẩm giàu chất béo trans, sữa, đồ ăn nhanh có thể kích thích sản xuất insulin, gây tăng tiết bã nhờn. Một nghiên cứu trên tạp chí Journal of the American Academy of Dermatology cho thấy, chế độ ăn giàu đường có thể làm tăng nguy cơ mụn nang.

Đồng thời, thức khuya, stress, hút thuốc, uống rượu làm giảm sức đề kháng, tăng viêm và ảnh hưởng đến quá trình tái tạo da.

7. Thuốc

Một số loại thuốc như corticosteroid, lithium, và một số thuốc tránh thai có thể gây ra mụn như một tác dụng phụ không mong muốn. Khoảng 10-20% bệnh nhân điều trị bằng các loại thuốc này gặp phải vấn đề về mụn.

8. Vệ sinh da không đúng cách

Không làm sạch da kỹ lưỡng, sử dụng mỹ phẩm comedogenic (gây bít tắc lỗ chân lông), hoặc chà xát, nặn mụn quá mạnh có thể khiến tình trạng mụn trở nên tồi tệ hơn. Một nghiên cứu chỉ ra 45% bệnh nhân mụn có thói quen chăm sóc da không phù hợp.

Cách Điều Trị Mụn Nang Tại Nhà Hiệu Quả

Có thể điều trị mụn nang tại bằng cách vệ sinh da hàng ngày, chườm ấm/ lạnh, sử dụng các nguyên liệu tự nhiên. Các biện pháp này có chi phí thấp, tương đối an toàn và dễ thực hiện.

Tuy nhiên, hiệu quả điều trị mụn không cao, không giải quyết được gốc rễ vấn đề và có khả năng gây nhiễm trùng nếu không thực hiện đúng cách.

• Vệ sinh da hằng ngày

Sử dụng sữa rửa mặt dịu nhẹ, không chứa cồn để làm sạch da mặt 2 lần/ngày. Lau khô mặt bằng khăn mềm.

• Chườm ấm và lạnh

Chườm ấm giúp lỗ chân lông giãn nở, đẩy nhân mụn ra ngoài; còn chườm lạnh có khả năng giảm sưng viêm, làm dịu da.

Cách thực hiện: Dùng khăn sạch thấm nước ấm hoặc lạnh, chườm lên vùng da bị mụn trong khoảng 10-15 phút.

• Sử dụng các nguyên liệu tự nhiên

Sử dụng các nguyên liệu tự nhiên như nha đam, mật ong, trà xanh… để kháng viêm, làm dịu da và giúp làm lành mụn nhanh chóng.

Cách sử dụng: Bạn có thể thoa trực tiếp nha đam, mật ong hoặc trà xanh lên vùng da bị mụn.

Cách Điều Trị Mụn Nang Y Khoa Hiệu Quả

Các phương pháp điều trị mụn nang bằng y khoa được ưa chuộng gồm uống thuốc kháng sinh, bôi thuốc, sử dụng ánh sáng hoặc laser và lăn kim tái tạo.

1. Uống thuốc kháng sinh

Các loại thuốc kháng sinh như tetracycline, erythromycin hoặc clindamycin có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn P. acnes gây mụn và giảm viêm. 80-90% bệnh nhân cải thiện tình trạng mụn sau 3-4 tháng sử dụng kháng sinh đường uống.

Ưu điểm:

• Hiệu quả trong việc tiêu diệt vi khuẩn gây mụn – nguyên nhân gây ra mụn.
• Có đặc tính chống viêm, giúp giảm nhanh các triệu chứng viêm sưng, đỏ, đau của mụn nang
• Hiệu quả với mụn nang mức độ trung bình đến nặng.

Nhược điểm:

• Một số tác dụng không mong muốn có thể gặp khi sử dụng kháng sinh như rối loạn tiêu hóa, nôn mửa, nhạy cảm ánh sáng, viêm tụy, viêm gan, thay đổi màu răng.
• Lạm dụng kháng sinh có thể dẫn đến tình trạng vi khuẩn kháng thuốc.
• Sử dụng kháng sinh dài ngày có thể gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng miễn dịch của cơ thể.
• Không phù hợp để điều trị mụn nang dài hạn.

2. Bôi thuốc

Các sản phẩm dạng gel, kem hoặc dung dịch chứa thành phần như:

• Benzoyl peroxide: Tiêu diệt vi khuẩn, giảm viêm.
• Retinoids: Thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào, ngăn ngừa tắc nghẽn lỗ chân lông.
• Axit azelaic: Kháng khuẩn, giảm viêm sưng.

Thuốc bôi tại chỗ có thể làm giảm 40-70% số lượng mụn nang sau 8-12 tuần sử dụng.

Ưu điểm:

• Tác động trực tiếp lên các nốt mụn, giúp tiêu diệt vi khuẩn, giảm viêm và thúc đẩy quá trình tái tạo da.
• Ít gây ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong cơ thể như dạ dày, gan, thận.
• Tiện lợi và dễ sử dụng.

Nhược điểm:

• Có thể gây kích ứng da, làm cho da bị khô, bong tróc, mẩn đỏ, nhất là ở giai đoạn đầu điều trị.
• So với điều trị bằng thuốc uống, thuốc bôi thường có tác dụng chậm hơn.
• Khó kiểm soát liều lượng thuốc bôi.
• Có thể để lại thâm, sẹo.

3. Liệu pháp ánh sáng và laser

Ánh sáng xanh 415nm có khả năng tiêu diệt vi khuẩn P.acnes, giảm viêm và kích thích sản sinh collagen. 80% bệnh nhân cải thiện mụn sau 4-8 lần điều trị ánh sáng xanh.

Laser fractional CO2 phá hủy các tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, đồng thời kích thích tái tạo collagen làm mờ sẹo. Phương pháp này cải thiện 70-80% sẹo lõm do mụn sau 3-5 lần điều trị.

Ưu điểm:

• Hiệu quả cao trong việc tiêu diệt vi khuẩn gây mụn.
• Phương pháp không xâm lấn, không gây chảy máu, ít gây sưng đau. Bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường ngay sau điều trị.
• Tác động sâu vào lớp bì và trung bì của da, kích thích cơ thể sản sinh collagen tự nhiên. Qua đó giúp làm đầy các sẹo lõm, cải thiện kết cấu và độ đàn hồi của da.
• Mỗi buổi điều trị bằng ánh sáng hoặc laser thường chỉ kéo dài khoảng 15-30 phút. Bệnh nhân không cần nghỉ dưỡng lâu ngày.

Nhược điểm:

• Điều trị mụn bằng công nghệ ánh sáng và laser có chi phí cao hơn so với các phương pháp thông thường như thuốc bôi, thuốc uống.
• Một số tác dụng phụ có thể gặp sau điều trị như da đỏ, sưng nhẹ, bong tróc, thâm da tạm thời.
• Có thể cần nhiều lần điều trị.

4. Lăn kim tái tạo

Lăn kim tái tạo là phương pháp tạo ra các tổn thương vi điểm trên da, kích thích sản sinh collagen và elastin. Qua đó làm đầy các sẹo lõm, cải thiện kết cấu và độ đàn hồi của da.

Ưu điểm:

• Kích thích sản sinh collagen và elastin.
• Tăng cường sự hấp thu của các hoạt chất điều trị.
• Thời gian thực hiện nhanh và ít xâm lấn.

Nhược điểm:

• Đau và khó chịu trong và sau điều trị.
• Tiềm ẩn nguy cơ nếu dụng cụ không được vô trùng kỹ hoặc bệnh nhân không tuân thủ chế độ chăm sóc da sau điều trị.
• Cần trải qua 3-6 lần lăn kim, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng mụn và sẹo.
• Không thích hợp với những người mắc bệnh lý như rối loạn đông máu, đang dùng thuốc làm loãng máu, phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.

Những Câu Hỏi Liên Quan Tới Mụn Nang

1. Mụn nang có nguy hiểm không?

Mụn nang có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách. Các biến chứng bao gồm nhiễm trùng, sẹo lõm, sẹo lồi và ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần.

2. Mụn nang có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Mụn nang có thể được điều trị hiệu quả, nhưng không thể chữa khỏi hoàn toàn. Ngay cả sau khi điều trị thành công, mụn nang vẫn có thể tái phát.

Theo thống kê, tỷ lệ tái phát mụn nang sau 1 năm ngừng điều trị là 33% và sau 3 năm là 56%.

Vì vậy, việc duy trì chế độ chăm sóc da và lối sống lành mạnh là rất quan trọng để kiểm soát mụn nang.

3. Có nên nặn mụn nang tại nhà không?

Không nên nặn mụn nang tại nhà vì có thể làm tình trạng viêm nhiễm nặng hơn, gây sẹo và lây lan vi khuẩn. Nếu mụn nang quá lớn và đau, hãy tìm đến sự trợ giúp của bác sĩ da liễu để được xử lý an toàn và vô trùng.

4. Mụn nang có lây lan không?

Mụn nang không phải là bệnh lây nhiễm. Tuy nhiên, nếu bạn chạm vào vùng da bị mụn của người khác và sau đó chạm vào da của mình, vi khuẩn có thể lây lan và làm tình trạng mụn trở nên tồi tệ hơn. Vì vậy, hãy tránh chạm vào mụn của người khác và luôn rửa tay sạch sẽ.

5. Có nên sử dụng kem chống nắng khi bị mụn nang không?

Sử dụng kem chống nắng hàng ngày là rất quan trọng, ngay cả khi bạn bị mụn nang. Tia UV có thể làm trầm trọng thêm tình trạng viêm và gây sẹo. Hãy chọn kem chống nắng không gây kích ứng, không chứa dầu (non-comedogenic) và có chỉ số SPF từ 30 trở lên.

6. Có nên sử dụng mỹ phẩm trang điểm khi bị mụn nang không?

Nếu bạn bị mụn nang, hãy hạn chế sử dụng mỹ phẩm trang điểm. Các sản phẩm trang điểm có thể gây tắc nghẽn lỗ chân lông và làm trầm trọng thêm tình trạng mụn. Nếu cần trang điểm, hãy chọn các sản phẩm không gây kích ứng, không chứa dầu (non-comedogenic) và luôn tẩy trang kỹ lưỡng sau khi sử dụng.

7. Có nên sử dụng thuốc đông y để điều trị mụn nang không?

Không nên. Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định hiệu quả của thuốc đông y trong điều trị mụn nang. Một số bài thuốc đông y có thể gây kích ứng da hoặc tương tác với các loại thuốc khác. Trước khi sử dụng bất kỳ phương pháp điều trị nào, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ da liễu để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

8. Đơn vị nào điều trị mụn hiệu quả, uy tín tại HCM?

Doctor’s Choice Clinic tự hào là một trong những địa chỉ uy tín được nhiều người lựa chọn để điều trị mụn. Với kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực da liễu và đội ngũ bác sĩ, dược sĩ chuyên nghiệp, clinic cam kết mang đến cho khách hàng những giải pháp điều trị mụn hiệu quả, an toàn và phù hợp với từng loại da.

Những điểm nổi bật của dịch vụ điều trị mụn tại Doctor’s Choice Clinic:

• Các bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám kỹ lưỡng, xác định rõ nguyên nhân gây mụn và tình trạng da của bạn. Từ đó, đưa ra phác đồ điều trị phù hợp và tư vấn về chế độ chăm sóc da hàng ngày.
• Clinic áp dụng các công nghệ điều trị mụn tiên tiến như: Ánh sáng sinh học, laser, lăn kim…
• Sử dụng các sản phẩm dược mỹ phẩm chính hãng, được bào chế từ các thành phần tự nhiên, lành tính, không gây kích ứng da.
• Quy trình điều trị được thực hiện theo đúng tiêu chuẩn y khoa, đảm bảo an toàn và vệ sinh.
• Chi phí hợp lý, cạnh tranh so với mặt bằng chung thị trường.
• Có khả năng xử lý nhiều loại mụn gồm mụn nang, mụn viêm, mụn mủ, mụn đầu đen, mụn đầu trắng…

Liên hệ ngay với Doctor’s Choice Clinic để được tư vấn cụ thể nhé!